Bộ thay dao tự động CNC là một trong những công nghệ đánh dấu sự phát triển của kỹ thuật hiện đại đối với ngành gia công cơ khí CNC. Nhờ có công nghệ này giúp rút ngắn thời gian gia công, giảm thời gian dừng máy thay dao và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Vậy bộ thay dao tự động CNC là gì? Hoạt động theo nguyên lý nào? Làm thế nào để sử dụng hiệu quả và kéo dài tuổi thọ của hệ thống ATC? Hãy cùng Taikan Việt Nam tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Bộ thay dao tự động CNC là gì?

Bộ thay dao tự động CNC (tên tiếng Anh là Automatic Tool Changer – ATC) là một hệ thống có nhiệm vụ tự động thay đổi dao cắt dựa theo chương trình đã được lập trình sẵn trên máy CNC. Dao được thay tự động sau mỗi nguyên công bằng công nghệ gọi dao hiện đại, tự động lấy dao từ ổ chứa, đưa đến trục chính và thay dao đang dùng chỉ trong vài giây.
Toàn bộ quá trình này được điều khiển hoàn toàn bởi hệ điều khiển CNC như Mitsubishi, Fanuc, Syntec hoặc Siemens… Đây đều là những hệ điều hành phổ biến, dễ sử dụng và hiện đại, giúp máy dễ dàng thực hiện nhiều nguyên công mà không cần nhiều sự can thiệp của con người.
Nhờ thế mạnh tự động hoá cao, bộ dao thay tự động CNC được tích hợp trên nhiều dòng máy CNC như máy phay đứng, máy phay ngang, máy khoan taro CNC, máy CNC 5 trục.. Tuỳ theo từng model máy, option số lượng dao có thể khác nhau và dao động từ 16, 21, 24, 30, 40, 60… dao.
Vai trò của hệ thống ATC trong sản xuất
Bộ thay dao tự động được tích hợp trên máy CNC đem lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp. Đặc biệt, với những doanh nghiệp chuyên gia công khuôn mẫu, gia công cơ khí chính xác, các chi tiết linh kiện hàng không…, thì bộ thay dao tự động CNC (ATC) gần như là option không thể thiếu trên máy.
- Giảm thời gian thay dao
- Tăng năng suất gia công
- Hạn chế sai sót do các thao tác thủ công
- Gia công liên tục nhiều nguyên công, nhất là với các chi tiết có biên dạng phức tạp
- Phù hợp với sản xuất tự động và sản xuất hàng loạt
- Nâng cao khả năng gia công của máy CNC.
ĐỪNG BỎ QUA: TOP 20+ MÁY CNC TAIKAN BEST SELLER ĐƯỢC CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT TIN DÙNG
Nguyên lý hoạt động của bộ thay dao tự động CNC

Nguyên lý hoạt động của bộ thay dao tự động chủ yếu dựa trên sự phối hợp giữa các bộ phận ổ chứa dao, tay thay dao, trục chính và hệ điều khiển CNC.
Cụ thể quy trình thay dao của hệ thống ATC thường diễn ra theo các bước sau:
- Bước 1 – Máy nhận lệnh thay dao: Khi có lệnh gia công (chẳng hạn như lệnh T05 M06), hệ điều khiển sẽ xác định vị trí dao cần thay
- Bước 2 – Trục chính trở về vị trí thay dao: Sau đó,máy tự động đưa trục chính về vị trí ATC theo thông số đã cài đặt sẵn
- Bước 3 – Ổ dao xoay đến vị trí cần lấy: Ổ chứa dao sẽ xoay để đưa dao được gọi đến đúng vị trí cần thay
- Bước 4 – Tay thay dao hoạt động: Tay thay dao sẽ đồng thời lấy dao đang gắn trên trục chính ra, sau đó lấy dao mới trong ổ chứa, xoay 180°, đưa dao mới vào trục chính và trả dao cũ về ổ chứa dao. Thông thường, toàn bộ quá trình này chỉ mất từ 1 – 5 giây tuỳ theo khả năng của từng dòng máy.
- Bước 5 – Máy tiếp tục gia công: Sau khi dao được thay thành công, chương trình CNC sẽ tự động thực hiện nguyên công tiếp theo.
Các loại bộ thay dao phổ biến trên thị trường
Trên thị trường có rất nhiều kiểu bộ thay dao tự động CNC nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng của khách hàng. Dưới đây là một số loại phổ biến nhất:
- Arm Type ATC: Đây là loại phổ biến nhất trên các loại máy CNC Taikan – một trong những thương hiệu máy CNC nổi tiếng toàn cầu. Ưu điểm của hệ thống thay dao này đó là khả năng thay dao nhanh, độ ổn định cao, thường tích hợp cho các ổ chứa dao từ 24 – 60 dao và phù hợp cho gia công tốc độ cao.
- Drum Type (Carousel): Loại này đặc trưng bởi hệ thống dao được bố trí theo dạng mâm quay. Ưu điểm là cấu tạo đơn giản, giá thành rẻ và chủ yếu dùng cho các dòng máy khoan taro…
- Chain Type Magazine: Hay còn được gọi là ổ dao dạng xích, với ưu điểm nổi bật là khả năng chứa được rất nhiều dao, dễ dàng mở rộng số lượng dao và phù hợp cho các ứng dụng gia công khuôn mẫu.
Cách sử dụng bộ thay dao tự động CNC hiệu quả

Để hệ thống ATC hoạt động ổn định và đạt hiệu quả cao, người vận hành cần thực hiện đúng quy trình từ khâu chuẩn bị đến vận hành. Dưới đây là một số lưu ý về cách sử dụng hiệu quả đối với bộ thay dao tự động CNC:
- Lắp dao đúng tiêu chuẩn: Mỗi dao cần được lắp đúng loại tool holder nhƯ BT30, BT40, BT50, BBT hoặc HSK. Đồng thời, dao phải được siết đúng lực để tránh xảy ra tình trạng tuột dao trong quá trình cắt gọt.
- Đánh số dao: Mỗi vị trí dao trên ổ dao sẽ được đánh số tương ứng với một số dao. Ví dụ như T01 là dao phay ngón, T02 là dao khoan, T03 là dao taro, T04 là dao doa… Việc đánh số này giúp việc quản lý số lượng dao rõ ràng và sử dụng dao hiệu quả, thay dao chính xác.
- Thiết lập chiều dài dao: Sau khi lắp dao cần phải thực hiện thao tác đo chiều dài dao, đường kính dao và nhập chính xác thông số bảng tool offset. Tránh trường hợp nhập sai thông số vì có thể gây ra tình trạng cắt sai vị trí hoặc va chạm.
- Kiểm tra ổ chứa: Nên kiểm tra ổ chứa trước khi gia công để kiểm tra xem dao có nằm đúng vị trí hay chưa, thay dao có kẹt không…
- Chạy thử: Để đảm bảo chương trình gia công vận hành suôn sẻ và hiệu qyả, người vận hành cần chạy thử máy ở chế độ Dry run, Single Block hoặc Feed Override thấp để đảm bảo hệ thống thay dao hoạt động bình thường, thay dao chính xác trước khi gia công thật.
Những điều cần lưu ý để sử dụng bộ thay dao tự động CNC
Mặc dù ATC có độ bền cao nhưng vẫn cần được sử dụng và bảo dưỡng đúng cách theo các lưu ý sau đây:
- Sử dụng dao đúng số lượng và tải trọng, không vượt quá trọng lượng dao cho phép.
- Thường xuyên vệ sinh côn dao, loại bỏ phoi, bụi bẩn bám trên côn trục chính để duy trì độ chính xác, độ đồng tâm.
- Kiểm tra áp suất khí nén luôn trong tình trạng đủ, giúp kẹp dao chắc chắn, nhả dao khi cần. Nếu không đủ áp suất khí nén thì hệ thống ATC sẽ báo lỗi ngay lập tức.
- Thực hiện kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ các bộ phận của bộ thay dao tự động CNC như tay thay dao, ổ chứa dao, ray trượt, cam dẫn hướng… Đặc biệt, phải bôi trơn đúng khuyến nghị giúp ATC vận hành ổn định và kéo dài tuổi thọ.
- Kiểm tra các cảm biến vị trí giúp máy xác định ổ chứa dao, tay thay dao, trục chính, dao… Vì nếu cảm biến lỗi, máy sẽ không thể thay dao chính xác.
- Khi xuất hiện cảnh báo lỗi trên màn hình, tuyệt đối không thay dao để cố vận hành, nên dừng máy và kiểm tra nguyên nhân trước khi tiếp tục.
Là nhà phân phối duy nhất máy CNC Taikan tại Việt Nam, Tập đoàn Công nghệ TLT cung cấp đa dạng các dòng máy CNC được trang bị bộ thay dao tự động tốc độ cao từ 21 đến 30 dao và nhiều cấu hình nâng cấp, đáp ứng đa dạng nhu cầu gia công. Cùng với đội ngũ kỹ thuật viên và chính sách bảo hành, hậu mãi chuyên nghiệp, TLT luôn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình đầu tư, vận hành và tối ưu hiệu quả sản xuất.
Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn và nhận báo giá máy CNC ưu đãi nhất.
————
TẬP ĐOÀN CÔNG NGHỆ TLT
- Trụ Sở Chính: 280 Bến Than, Xã Bình Mỹ, TP. HCM
- Chi nhánh TLT – Hồ Chí Minh: 197 Võ Văn Bích, Xã Phú Hòa Đông, TP. HCM
- Chi Nhánh TLT – Hà Nội: Km6 Võ Văn Kiệt, Xã Phúc Thịnh, Thủ đô Hà Nội
- Chi nhánh TLT – Bắc Ninh: Đ. Lê Thái Tổ, Phường Võ Cường, Tỉnh Bắc Ninh (Kế bên Honda, đối diện Toyota)
- Chi nhánh TLT – Ninh Bình: Km 101 QL10 Hồng Phúc, Phường Thiên Trường, Tỉnh Ninh Bình
- Hotline: 1900.98.99.06
