Gãy mũi taro – Nguyên nhân, cách xử lý & phòng tránh hiệu quả

Gãy mũi taro là một trong những lỗi thường xảy ra trong gia công cơ khí chính xác. Khi phát sinh lỗi này nếu không kịp thời khắc phục thay dao, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ quá trình gia công cũng như chất lượng sản phẩm. Vậy khi gặp lỗi này bạn cần xử lý như thế nào để tối ưu nhất? Tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây.

Gãy mũi taro là gì?

Trong gia công CNC, taro ren là một trong những nguyên công được ứng dụng phổ biến nhất. Tuy nhiên, để thực hiện nguyên công này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu người vận hành không kiểm soát tốt bước thiết lập thông số và các điều kiện cắt liên quan.

Một trong những sự cố nghiêm trọng nhất là gãy mũi taro, vừa gây gián đoạn sản xuất, làm hư hỏng chi tiết vừa tăng chi phí vận hành. Đây là tình trạng dụng cụ taro bị gãy trong quá trình cắt ren, thường xảy ra bên trong lỗ đã khoan.

Từ thực tế sản xuất có thể thấy, việc gãy mũi taro không chỉ xuất phát từ chất lượng dao mà còn liên quan đến nhiều vấn đề như:

• Kỹ thuật lập trình
• Chế độ cắt
• Vật liệu gia công
• Cách vận hành máy CNC

Sự cố gãy mũi taro đặc biệt nguy hiểm vì phần dao bị gãy thường nằm sâu trong chi tiết, rất khó lấy ra mà không làm hỏng phôi. Nếu không được hỗ trợ xử lý đúng cách, sự cố này có thể là nguyên nhân phát sinh nhiều vấn đề khác, thậm chí làm hỏng hoàn toàn chi tiết và hư hỏng máy CNC.

ĐỪNG BỎ QUA: Nhận sửa máy CNC giá rẻ, hiệu quả – nhanh chóng

Nguyên nhân gây gãy mũi taro

Có rất nhiều nhân gây ra tình trạng gãy mũi dao taro, có thể kể đến một số nguyên nhân cơ bản sau:

• Chọn sai kích thước lỗ khoan trước khi taro: Cụ thể nếu lỗ khoan quá nhỏ, lực cắt tăng cao khiến mũi taro dễ bị quá tải và dẫn đến gãy mũi taro. Ngược lại, nếu lỗ quá lớn, ren tạo ra không đạt yêu cầu kỹ thuật.
• Chọn chế độ cắt không phù hợp: Đặc biệt là về thông số tốc độ quay và bước tiến không đồng bộ, nếu sai lệch thông số sẽ dẫn đến kẹt dao hoặc gãy mũi dao.
• Nguyên nhân từ dung dịch làm mát: Không sử dụng hoặc sử dụng không đủ dung dịch làm mát, làm giảm khả năng bôi trơn tăng ma sát cũng là nguyên nhân phổ biến gây gãy mũi dao taro.
• Phoi không được thoát ra ngoài hiệu quả: Phoi tích tụ trong lỗ sẽ gây kẹt dao và làm tăng lực cắt đột ngột.
• Loại vật liệu không phù hợp: Trong gia công vật liệu cứng hoặc thép hợp kim, nguy cơ gãy mũi taro càng cao nếu không tối ưu thông số cắt.
• Chất lượng dao kém: Dao taro bị mòn hoặc chất lượng kém cũng là nguyên nhân trực tiếp gây gãy mũi taro.
• Độ đồng tâm giữa trục chính và lỗ khoan: Nếu xảy ra tình trạng lệch tâm, mũi taro sẽ chịu lực không đều và dễ dẫn đến gãy mũi dao.

Cách xử lý khi bị gãy mũi taro

Để hạn chế tối đa sự cố tiến triển ngày càng nghiêm trọng, người vận hành cần thực hiện nhanh các bước xử lý cơ bản sau đây:

• Bước 1: Khi xảy ra gãy mũi taro, việc đầu tiên cần làm là dừng máy ngay lập tức để tránh làm tình trạng nghiêm trọng hơn. Tuyệt đối không cố gắng tiếp tục để máy gia công, vì có thể làm phần taro gãy sâu hơn vào chi tiết.
• Bước 2: Tiến hành xử lý lấy mũi taro ra bằng thiết bị chuyên dụng. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ hiệu quả khi phần gãy chưa quá sâu và không bị kẹt chặt.
• Bước 3: Nếu bước trên không hiệu quả, bạn có thể sử dụng đến phương pháp EDM (gia công tia lửa điện) được sử dụng để lấy mũi taro ra. Phương pháp này giúp phá hủy phần taro gãy mà không làm hỏng chi tiết xung quanh. Ngoài ra, có thể sử dụng phương pháp khoan phá với mũi khoan cứng để loại bỏ phần taro gãy.

Trong một số trường hợp mũi dao gãy ở vị trí khó, độ sâu lớn, tính chất nghiêm trọng cao, không thể xử lý lấy phần mũi dao bị gãy ra được, có thể sẽ phải loại bỏ hoàn toàn chi tiết. Lời khuyên tốt nhất chính là xử lý càng nhanh càng tốt, đặc biệt phải xử lý đúng kỹ thuật để giảm thiểu thiệt hại.

Mẹo chọn dao taro dựa theo vật liệu gia công

Dưới đây là một vài hướng dẫn lựa chọn mũi taro phù hợp theo từng nhóm vật liệu, giúp hạn chế tối đa nguy cơ gãy mũi taro trong thực tế sản xuất.

1. Nhôm, đồng (vật liệu mềm, dễ bám phoi)

• Dùng: Taro HSS, HSS phủ, carbide phủ, taro nén
• Tránh: Dao không phủ vì dễ dính phoi, tăng nguy cơ gãy mũi taro

2. Thép cacbon (dễ gia công)

• Dùng: Taro HSS, HSS phủ, carbide phủ, taro nén
• Lưu ý: Chọn đúng bước ren, tránh sai thông số gây gãy mũi taro

3. Inox (khó cắt, sinh nhiệt cao)

• Dùng: Taro HSS phủ, carbide phủ, taro nén
• Bắt buộc: Dùng dầu taro chuyên dụng, giúp giảm ma sát, giảm nguy cơ gãy mũi dao

4. Thép hợp kim, thép công cụ (cứng, mài mòn cao)

• Dùng: Taro HSS phủ, carbide phủ
• Lưu ý: Dao phải chịu nhiệt tốt để hạn chế gãy mũi taro

5. Thép sau nhiệt, độ cứng cao

• Dùng: Taro carbide phủ chuyên dụng
• Tránh: Sử dụng các loại dao thường vì chắc chắn sẽ bị gãy mũi dao

6.  Nhựa kỹ thuật (dễ quấn phoi)

• Dùng: Taro HSS, HSS phủ
• Lưu ý: Kiểm soát phoi chặt chẽ để tránh kẹt dao

7. Gang (phoi vụn, dễ kẹt)

• Dùng: Taro HSS, HSS phủ, carbide phủ
• Lưu ý: Thoát phoi tốt để tránh gãy mũi dao

Cách phòng tránh gãy mũi taro hiệu quả

Để giảm thiểu nguy cơ gãy mũi taro, người vận hành cần lưu ý một số vấn đề sau đây:

• Cần lựa chọn đúng kích thước lỗ khoan theo tiêu chuẩn kỹ thuật. Điều này sẽ giúp giảm lực cắt và đảm bảo quá trình taro diễn ra ổn định.
• Thiết lập chế độ cắt phù hợp khi lập trình CNC, đặc biệt là thông số tốc độ quay và bước tiến phải đồng bộ để tránh hiện tượng kẹt dao dẫn đến gãy mũi dao
• Sử dụng dung dịch làm mát đúng loại và đủ lưu lượng là yếu tố quan trọng giúp giảm ma sát
• Cần đảm bảo phoi được thoát ra ngoài hiệu quả trong quá trình taro, có thể sử dụng taro xoắn hoặc taro đẩy phoi tùy theo dạng lỗ.
• Kiểm tra độ mòn dao định kỳ và thay mới kịp thời để đảm bảo hiệu suất gia công, giảm nguy cơ gãy dao
• Đảm bảo độ đồng tâm giữa trục chính và chi tiết khi taro ren, vì bất kỳ sai lệch nhỏ nào cũng có thể gây ra lực cắt không đều, dễ gãy dao
• Đào tạo kỹ thuật viên hiểu rõ nguyên lý và thao tác đúng kỹ thuật là yếu tố then chốt giúp hạn chế sự cố này.

Gãy mũi taro là sự cố phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng đúng kỹ thuật. Việc lựa chọn dao phù hợp, tối ưu chế độ cắt và đảm bảo điều kiện gia công sẽ giúp giảm thiểu rủi ro, nâng cao hiệu quả và độ ổn định trong gia công CNC .

Liên hệ với Tập đoàn Công nghệ TLT nếu có nhu cầu đầu tư máy CNC hoặc giải đáp các thắc mắc liên quan đến vấn đề kỹ thuật nhé!

————–

TẬP ĐOÀN CÔNG NGHỆ TLT

• Trụ Sở Chính: 280 Bến Than, Xã Bình Mỹ, TP. HCM
• Chi nhánh TLT – Hồ Chí Minh: 197 Võ Văn Bích, Xã Phú Hòa Đông, TP. HCM
• Chi Nhánh TLT – Hà Nội: Km6 Võ Văn Kiệt, Xã Phúc Thịnh, Thủ đô Hà Nội
• Chi nhánh TLT – Bắc Ninh: Đ. Lê Thái Tổ, Phường Võ Cường, Tỉnh Bắc Ninh (Kế bên Honda, đối diện Toyota)
• Chi nhánh TLT – Ninh Bình: Km 101 QL10 Hồng Phúc, Phường Thiên Trường, Tỉnh Ninh Bình
• Hotline: 1900.98.99.06