Sự cố côn trên máy tiện CNC: Nguyên nhân & Cách khắc phục

Sự cố côn trên máy tiện CNC là lỗi khá phổ biến, khiến chi tiết gia công bị sai kích thước, ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác và chất lượng sản phẩm. Cùng TLT tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách khắc phục nhanh chóng trong bài viết dưới đây.

Nguyên nhân xảy ra sự cố côn trên máy tiện CNC

Sự cố côn trên máy tiện CNC là tình trạng sai lệch đường lệch ở 2 đầu sản phẩm trong quá trình gia công trên máy tiện CNC. Để xử lý hiệu quả sự cố này, trước tiên cần phải xác định chính xác nguyên nhân gây ra. Vì theo kinh nghiệm của TLT, thì đa số các trường hợp không chỉ xuất phát từ một yếu tố đơn lẻ mà thường là sự kết hợp của nhiều sai lệch trong quá trình vận hành hoặc có thể là dấu hiệu của hao mòn cơ khí theo thời gian.

Dưới đây là một số nguyên nhân chủ yếu gây ra sự cố côn trên máy tiện CNC:

Máy CNC bị mất cân chỉnh hoặc bị lệch tâm

Đây là nguyên nhân thường gặp nhất đối với những máy đã vận hành nhiều năm hoặc thường xuyên phải di chuyển vị trí lắp đặt. Khi băng máy không còn cân bằng, độ song song giữa các trục thay đổi hoặc trục chính không còn đồng trục với hệ thống dẫn hướng, dao sẽ không di chuyển theo đúng quỹ đạo, dẫn đến sự cố chi tiết gia công xuất hiện độ côn mặc dù chương trình CNC hoàn toàn chính xác.

Ngoài ra, một số nguyên nhân khác sau đây cũng có thể khiến máy CNC bị mất cân chỉnh hoặc bị lệch tâm:

• Băng máy không cân bằng
• Đầu trục chính và ụ động không đồng tâm
• Máy bị nghiêng sau thời gian dài sử dụng
• Máy lắp đặt trên nền không ổn định.

Ụ động bị lệch tâm

Đối với các chi tiết dạng trục dài, ụ động đóng vai trò giữ ổn định phôi trong suốt quá trình gia công. Nếu tâm ụ động bị lệch so với tâm trục chính, lực cắt sẽ không phân bố đều, khiến dao tiện cắt nhiều vật liệu hơn ở một đầu và xảy ra sự cố côn trên máy tiện CNC.

Nguyên nhân có thể đến từ nhiều nguyên nhân, thường phổ biến ở các xưởng gia công có tần suất thay đổi đồ gá và thiết lập lại máy thường xuyên:

• Căn chỉnh sai tâm, thường là sau khi bảo dưỡng
• Ụ động bị mòn
• Khóa ụ động không đủ lực
• Sai số sau khi va chạm.

Dao tiện bị mòn hoặc lắp sai vị trí

Khi gia công thực tế, nếu sử dụng lưỡi cắt không còn sắc bén hoặc bị mẻ, lực cắt sẽ thay đổi liên tục theo từng vị trí, làm phát sinh sai số kích thước trên toàn bộ chiều dài chi tiết. Ngoài ra, việc lắp dao cao hoặc thấp hơn tâm trục chính cũng làm thay đổi góc cắt, khiến kích thước gia công không ổn định.

Trong nhiều trường hợp, khi kiểm tra chỉ tập trung vào điều chỉnh chương trình CNC mà bỏ qua việc kiểm tra vị trí tâm dao, chắc chắn sự cố côn trên máy tiện CNC vẫn sẽ tiếp tục xuất hiện.

Hệ thống kẹp phôi không đảm bảo

Sự cố côn trên máy tiện CNC cũng rất dễ xảy ra nếu phôi được kẹp không chắc chắn hoặc mâm cặp bị mòn, chi tiết sẽ bị rung hoặc dịch chuyển trong quá trình tiện. Đặc biệt đối với các chi tiết có chiều dài lớn, việc không sử dụng chống tâm hoặc giá đỡ sẽ làm độ võng của phôi tăng lên đáng kể dưới tác dụng của lực cắt.

Trục chính và hệ thống truyền động bị hao mòn

Sau thời gian dài hoạt động với cường độ cao, ổ bi trục chính có thể bị mòn, làm tăng độ đảo hướng kính và giảm độ cứng vững của toàn bộ cụm spindle. Đây là nguyên nhân khiến nhiều máy tiện CNC xuất hiện hiện tượng tiện côn dù các thông số gia công vẫn được thiết lập đúng.

Ngoài ra, các bộ phận như vít me bi, ray dẫn hướng hoặc khớp nối servo bị mòn cũng làm giảm độ chính xác khi di chuyển bàn làm việc, dẫn đến phát sinh sai số và phát sinh sự cố côn trên máy tiện CNC.

Thiết lập chế độ cắt chưa phù hợp

Ngoài các lỗi cơ khí, sự cố côn trên máy tiện CNC cũng có thể xuất phát từ việc thiết lập chế độ cắt chưa phù hợp, chẳng hạn như tốc độ cắt, lượng chạy dao hoặc chiều sâu cắt quá lớn cũng có thể làm dao rung, phát sinh nhiệt và gây biến dạng phôi trong quá trình gia công.

LIÊN HỆ NGAY: SỬA CHỮA MÁY TIỆN CNC NHANH CHÓNG, CHUYÊN NGHIỆP, GIÁ TỐT

Dấu hiệu của tình trạng sự cố côn trên máy tiện CNC

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu về tình trạng sự cố côn trên máy tiện CNC sẽ giúp vấn đề được xử lý nhanh, giảm thời gian dừng máy và các ảnh hưởng khác trong sản xuất.

Dưới đây là một số dấu hiệu rõ ràng về sự cố này bạn nên biết:

• Đường kính hai đầu chi tiết không bằng nhau dù chương trình CNC không thay đổi
• Độ nhám bề mặt không đồng đều, xuất hiện vết rung dao hoặc sọc theo chiều chạy dao
• Tuổi thọ dao giảm nhanh bất thường, lưỡi cắt dễ mòn hoặc sứt mẻ
• Máy phát ra tiếng rung, tiếng hú hoặc rung động tăng rõ khi gia công chi tiết dài. 

Cách khắc phục sự cố côn trên máy tiện CNC nhanh chóng, hiệu quả

Để xử lý triệt để hiện tượng tiện bị côn, kỹ thuật viên cần kiểm tra theo trình tự từ những nguyên nhân đơn giản đến các hạng mục có độ phức tạp cao. Không nên tự ý thay mới linh kiện khi chưa xác định được nguyên nhân, việc này chỉ vừa gây tốn kém chi phí vừa kéo dài thời gian dừng máy. 

• Tiện kiểm tra: Tiện thử một đoạn phôi trụ không dùng ụ động, đo đường kính hai đầu bằng panme để xác định lượng côn 
• Rà đồng hồ so: Gá đồng hồ so lên đài dao, cho chạy dọc theo băng máy (trục Z) để kiểm tra độ song song của trục chính
• Hiệu chỉnh hình học: Nới lỏng các bu lông định vị trục chính hoặc ụ động để dịch chuyển về vị trí chuẩn xác, sau đó siết chặt lại.

Cần làm gì để hạn chế sự cố côn trên máy tiện CNC?

Việc xử lý sự cố côn trên máy tiện CNC khi xảy ra là điều cần làm, nhưng quan trọng hơn hết việc phòng ngừa dài hạn lại là việc cần ưu tiên hàng đầu. Để làm được điều này, doanh nghiệp nên xây dựng kế hoạch bảo trì phòng ngừa định kỳ để duy trì độ chính xác của máy.

• Kiểm tra định kỳ: Máy tiện CNC cần được kiểm tra và hiệu chuẩn định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất, đặc biệt là các hạng mục như độ cân bằng băng máy, độ đảo trục chính, độ đồng tâm của ụ động và độ rơ của hệ thống truyền động.
• Bôi trơn hiệu quả: Cần duy trì hệ thống bôi trơn hoạt động ổn định, vệ sinh ray dẫn hướng thường xuyên và thay thế dầu bôi trơn đúng chu kỳ để hạn chế mài mòn cơ khí.
• Lựa chọn dao cắt phù hợp: Đối với từng loại vật liệu gia công, thiết lập chế độ cắt tối ưu và thường xuyên kiểm tra tình trạng dao trước mỗi ca sản xuất.
• Đào tạo nâng cao kỹ năng: Doanh nghiệp cũng cần chú trọng trong việc đào tạo kỹ năng nhận biết các dấu hiệu bất thường như rung động, tiếng ồn, sai số kích thước hoặc độ nhám bề mặt sẽ giúp xử lý kịp thời trước khi lỗi trở nên nghiêm trọng.

Với kinh nghiệm trong lĩnh vực cung cấp giải pháp và dịch vụ kỹ thuật CNC, Tập đoàn Công nghệ TLT khuyến nghị doanh nghiệp không chỉ tập trung xử lý khi máy phát sinh lỗi mà cần xây dựng kế hoạch bảo dưỡng, hiệu chuẩn định kỳ. Đây chính là giải pháp bền vững và hiệu quả nhất để giúp giảm thời gian dừng máy, hạn chế phế phẩm và đảm bảo hiệu quả đầu tư dài hạn.

Liên hệ ngay với TLT để được hỗ trợ tư vấn và sửa chữa lỗi trên máy tiện CNC nhanh chóng, chuyên nghiệp và chi phí hợp lý.

————-

TẬP ĐOÀN CÔNG NGHỆ TLT

• Trụ Sở Chính: 280 Bến Than, Xã Bình Mỹ, TP. HCM
• Chi nhánh TLT – Hồ Chí Minh: 197 Võ Văn Bích, Xã Phú Hòa Đông, TP. HCM
• Chi Nhánh TLT – Hà Nội: Km6 Võ Văn Kiệt, Xã Phúc Thịnh, Thủ đô Hà Nội
• Chi nhánh TLT – Bắc Ninh: Đ. Lê Thái Tổ, Phường Võ Cường, Tỉnh Bắc Ninh (Kế bên Honda, đối diện Toyota)
• Chi nhánh TLT – Ninh Bình: Km 101 QL10 Hồng Phúc, Phường Thiên Trường, Tỉnh Ninh Bình
• Hotline: 1900.98.99.06