Dao phay định hình là gì? Công dụng và Ứng dụng thực tế

Dao phay định hình là loại dao dùng để gia công nhanh chóng các bề mặt có hình dạng đặc biệt mà các loại dao phay thông thường khó thực hiện. Vậy dao phay định hình có cấu tạo như thế nào và được ứng dụng ra sao trong thực tế? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây của TLT.

Dao phay định hình là gì?

Dao phay định hình (thuật ngữ tiếng Anh là Form Milling Cutter) là loại dao cắt được thiết kế với biên dạng lưỡi cắt đặc biệt, mô phỏng chính xác hình dạng của bề mặt cần gia công. Khi thực hiện quá trình phay, biên dạng của dao sẽ được sao chép trực tiếp lên chi tiết, giúp tạo ra các hình dạng phức tạp mà không cần nhiều nguyên công khác nhau.

Khác với dao phay ngón hoặc dao phay mặt thông thường chỉ tạo ra các bề mặt phẳng hoặc biên dạng đơn giản, loại dao định hình này có thể gia công:

• Rãnh bán nguyệt
• Biên dạng cong
• Rãnh chữ V
• Rãnh chữ T
• Bánh răng
• Biên dạng khuôn mẫu
• Các chi tiết có hình dạng đặc biệt

Nhờ khả năng gia công theo hình dạng có sẵn, dao phay định hình giúp rút ngắn thời gian sản xuất và nâng cao độ chính xác của sản phẩm.

XEM THÊM: Đầu kẹp dao khoan CNC là gì? Công dụng & phân loại

Cấu tạo của dao phay định hình

Tùy theo mục đích sử dụng, cấu tạo của dao phay định hình có thể khác nhau. Tuy nhiên, cơ bản thường gồm các bộ phận sau:

Thân dao

Thân dao là phần chịu tải chính trong quá trình gia công, thường thân dao được chế tạo từ các loại vật liệu như thép gió HSS, hợp kim cứng carbide hoặc théo hợp kim cứng… Tuỳ theo từng loại vật liệu dùng để chế tạo thân dao mà quyết định khả năng chịu lực, đồ bền và tuổi thọ của dao cắt.

Lưỡi cắt định hình

Đây chính là bộ phận quan trọng nhất của dao, dùng để cắt vật liệu theo đúng biên dạng cần gia công, giúp tạo ra biên dạng chi tiết theo yêu cầu sau mỗi lần cắt. Chính vì vậy, dao cắt phải đảm bảo thực hiện chính xác từng đường cắt để đảm bảo chất lượng sản phẩm.

Rãnh thoát phoi

Rãnh thoát phoi giúp đẩy phoi ra khỏi vùng cắt, giảm ma sát và hạn chế hiện tượng kẹt phoi. 

Lỗ lắp hoặc chuôi dao

Tùy từng thiết kế, dao phay định hình có thể sử dụng thiết kế lỗ lắp trục Arbor, chuôi thẳng, chuôi côn BT và chuôi HSK. Mục đích là đảm bảo kết nối chắc chắn với trục chính máy CNC trong quá trình gia công.

Dao phay định hình dùng để làm gì?

Dao phay định hình được sử dụng để gia công các biên dạng có hình học phức tạp mà các loại dao thông thường khó thực hiện hoặc phải trải qua nhiều nguyên công mới hoàn thành. Nhờ được thiết kế theo hình dạng sản phẩm, dao có thể tạo ra các rãnh, cung tròn, mặt cong hoặc biên dạng đặc biệt với độ chính xác cao và thời gian gia công ngắn hơn.

Trong sản xuất cơ khí, loại dao này thường được dùng để gia công rãnh bán nguyệt, rãnh chữ V, rãnh chữ T, các bề mặt định hình trên khuôn mẫu hoặc các chi tiết yêu cầu hình dạng đặc biệt. Đối với ngành chế tạo bánh răng, một số loại dao phay còn được thiết kế theo module tiêu chuẩn để tạo hình răng bánh răng nhanh chóng và chính xác.

Bên cạnh đó, dao phay định hình đặc biệt phù hợp với các dây chuyền sản xuất hàng loạt. Do hình dạng dao được cố định từ trước nên các chi tiết sau gia công có độ đồng đều cao, giảm đáng kể sai số giữa các sản phẩm và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Phân loại các dòng dao phay định hình hiện nay

Hiện nay, dao phay định hình được sản xuất với nhiều kiểu dáng khác nhau nhằm đáp ứng đa dạng nhu cầu gia công trong ngành cơ khí. Dưới đây là một số loại dao được sử dụng phổ biến:

• Dao hình bán nguyệt: được sử dụng để tạo các rãnh hoặc bề mặt cong có tiết diện hình cung tròn. Loại dao này thường xuất hiện trong gia công cơ khí chính xác và chế tạo khuôn mẫu.
• Dao hình chữ V: Đây là dòng dao được thiết kế để gia công các rãnh chữ V hoặc các bề mặt nghiêng có góc xác định. Đây là lựa chọn phổ biến trong sản xuất đồ gá, khuôn mẫu và các chi tiết yêu cầu khả năng định vị chính xác.
• Dao hình chữ T: Loại dao này chuyên dùng để gia công các rãnh chữ T trên bàn máy CNC, đồ gá hoặc các kết cấu cơ khí cần lắp ghép bằng bu lông và đai ốc tiêu chuẩn.
• Dao phay module bánh răng: Đây là loại dao định hình được thiết kế theo từng module cụ thể để tạo hình răng bánh răng. Nhờ đó, quá trình gia công đạt độ chính xác cao và đảm bảo khả năng ăn khớp của hệ truyền động.

Ngoài các dòng dao tiêu chuẩn, nhiều doanh nghiệp còn sử dụng dao phay định hình đặc biệt được thiết kế theo bản vẽ riêng. Những loại dao này thường xuất hiện trong các lĩnh vực yêu cầu độ chính xác cao như hàng không, điện tử 3C, thiết bị y tế và khuôn mẫu chính xác.

THAM KHẢO THÊM: CÁC LOẠI DAO CẮT CNC CHẤT LƯỢNG, GIÁ TỐT

Các tiêu chí quan trọng khi chọn dao phay định hình

Để lựa chọn được dao phay định hình phù hợp, doanh nghiệp cần xem xét kỹ lưỡng đến các tiêu chí sau đây:

• Xác định biên dạng gia công của chi tiết: Hình dạng lưỡi cắt phải tương ứng với biên dạng sản phẩm nhằm đảm bảo độ chính xác và hạn chế các nguyên công chỉnh sửa sau gia công.
• Vật liệu chế tạo dao: Đối với các ứng dụng gia công thông thường, dao thép gió HSS có thể đáp ứng tốt yêu cầu sử dụng. Tuy nhiên, với các vật liệu cứng hoặc gia công tốc độ cao, dao carbide nguyên khối hoặc carbide phủ lớp chống mài mòn sẽ mang lại tuổi thọ và năng suất vượt trội hơn.
• Kích thước dao: Cần được lựa chọn dựa trên đặc điểm chi tiết gia công và khả năng làm việc của máy CNC. Việc sử dụng dao quá lớn hoặc quá nhỏ đều có thể ảnh hưởng đến chất lượng bề mặt và độ ổn định trong quá trình cắt.
• Số lượng lưỡi cắt: Người dùng cũng cần được cân nhắc phù hợp với vật liệu gia công và yêu cầu thoát phoi. Dao có nhiều lưỡi cắt thường cho năng suất cao hơn nhưng yêu cầu điều kiện thoát phoi tốt và công suất máy đủ lớn.

Ngoài các yếu tố kỹ thuật, doanh nghiệp cũng nên đánh giá tổng thể về tuổi thọ dao, khả năng mài lại, độ ổn định khi gia công và chi phí sử dụng thực tế. Sử dụng dao phay chất lượng cao có thể có chi phí đầu tư ban đầu lớn hơn nhưng sẽ giúp giảm chi phí sản xuất trên mỗi sản phẩm và nâng cao hiệu quả vận hành trong dài hạn.

Trên đây là những thông tin chi tiết về dao phay định hình và cách chọn lựa phù hợp cho từng nhu cầu sử dụng. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào cần giải đáp hoặc có nhu cầu đầu tư dao phay CNC nói chung, hãy liên hệ ngay với Tập đoàn Công nghệ TLT nhé!

————-

TẬP ĐOÀN CÔNG NGHỆ TLT

• Trụ Sở Chính: 280 Bến Than, Xã Bình Mỹ, TP. HCM
• Chi nhánh TLT – Hồ Chí Minh: 197 Võ Văn Bích, Xã Phú Hòa Đông, TP. HCM
• Chi Nhánh TLT – Hà Nội: Km6 Võ Văn Kiệt, Xã Phúc Thịnh, Thủ đô Hà Nội
• Chi nhánh TLT – Bắc Ninh: Đ. Lê Thái Tổ, Phường Võ Cường, Tỉnh Bắc Ninh (Kế bên Honda, đối diện Toyota)
• Chi nhánh TLT – Ninh Bình: Km 101 QL10 Hồng Phúc, Phường Thiên Trường, Tỉnh Ninh Bình
• Hotline: 1900.98.99.06